Muallif haqida:

Chjang Dandan — Shimoli-g‘arbiy sanoat universiteti Xorijiy tillar instituti dotsenti, magistrantlar ilmiy rahbari. Asosiy tadqiqot yo‘nalishlari: xorijdagi manfaatlarni himoya qilish hamda Xitoyning Yaqin Sharq diplomatiyasi.

U postdoktorantura umumiy grant loyihasi, Davlat ijtimoiy fanlar jamg‘armasining umumiy loyihasi kabi ilmiy loyihalarga rahbarlik qilgan, shuningdek Davlat ijtimoiy fanlar jamg‘armasining muhim va yirik loyihalarida ishtirok etgan. Xalqaro munosabatlar sohasida 1 ta ingliz tilidagi monografiya (hamkorlikda) va 2 ta tarjima asarini nashr ettirgan, Xitoy va Yaqin Sharq davlatlari munosabatlariga bag‘ishlangan bir nechta “ko‘k kitob” (blue book) nashrlarida hammuallif sifatida qatnashgan.

Nufuzli ilmiy jurnallarda 10 dan ortiq maqolalari chop etilgan.

Qisqa mazmuni:

“Mexanizmlarni muvofiqlashtirish: Xitoyning Yaqin Sharqdagi konsullik muhofazasi nazariyasi va amaliyoti tadqiqoti” nomli ushbu kitob zamonaviy Xitoy tashqi siyosatining muhim yo‘nalishlaridan biri — xorijdagi xitoylik fuqarolar va kompaniyalarni himoya qilish tizimini chuqur tahlil qiladi. Asarda muallif konsullik muhofazasini faqat favqulodda vaziyatlarda qo‘llaniladigan amaliy chora emas, balki davlatning global manfaatlari, xavfsizlik konsepsiyasi va tashqi siyosiy strategiyasining ajralmas qismi sifatida talqin qiladi.

Kitobning asosiy tushunchasi “mexanizmlarni muvofiqlashtirish” (机制统筹) bo‘lib, u markaziy va mahalliy hukumatlar, diplomatik muassasalar, xavfsizlik tizimlari, biznes tuzilmalari hamda jamoat institutlari o‘rtasidagi tizimli hamkorlikni anglatadi. Muallifga ko‘ra, Yaqin Sharq kabi murakkab va beqaror hududda konsullik muhofazasining samaradorligi aynan mana shu integratsiyalashgan yondashuvga bog‘liq.

Asarda Xitoyning Yaqin Sharqdagi amaliy tajribasi — Liviya evakuatsiyasi, Somali hududlaridagi terrorizm xavflari, Dubayda fuqarolar va kompaniyalar huquqlarini himoya qilish, shuningdek Makka ziyorati (haj) vaqtida amalga oshiriladigan maxsus muhofaza choralarining tashkil etilishi — batafsil yoritiladi. Ushbu misollar Xitoy konsullik xizmatlarining evolyutsiyasini, “diplomatiya davlat uchun” modelidan “diplomatiya xalq uchun” tamoyiliga o‘tilganini ochib beradi.

Kitob Xitoyning global manfaatlari kengayib borar ekan, xorijdagi xitoyliklarni himoya qilish masalasi strategik ahamiyat kasb etayotganini ta’kidlaydi. Davlatning vazifasi nafaqat fuqarolar xavfsizligini ta’minlash, balki chet eldagi iqtisodiy faoliyat, korporativ manfaatlar, inson xavfsizligi va xalqaro hamkorlikni uyg‘unlashtirishdan iborat ekani ko‘rsatib beriladi.

Umuman olganda, asar Xitoyning Yaqin Sharqdagi konsullik muhofazasiga oid ilmiy nazariya va amaliy tajribani birlashtirgan muhim tadqiqot bo‘lib, global xavfsizlik sharoitida davlat mexanizmlarining qanday takomillashib borayotganini chuqur ochib beradi.